JP Morgan topman Jamie Dimon begrijpt nog altijd weinig van Bitcoin. “Hoe weet je dat het ophoudt met 21 miljoen? Hebben jullie de algoritmes bekeken? Geloven jullie dat?”, zei hij maandag tijdens een conferentie. Toch is één van de unieke eigenschappen van Bitcoin juist dat de schaarste van 21 miljoen bitcoins uiterst betrouwbaar is en wiskundig te verifiëren.

De CEO van JP Morgan, Jamie Dimon, blijft sceptisch over Bitcoin. “Persoonlijk denk ik dat bitcoin waardeloos is”, zei hij maandag tijdens het Institute for International Finance evenement, zo rapporteerde Yahoo Finance. De bankentopman staat bekend als fervent bitcoincriticus.

Dimon zegt te twijfelen of de maximale hoeveelheid bitcoins echt beperkt is tot 21 miljoen. De schaarste van bitcoin is voor veel mensen zwaarwegend voor de economische waarde. “Hoe weet je dat het ophoudt met 21 miljoen? Hebben jullie de algoritmes bekeken? Geloven jullie dat?”, zei Dimon. Wellicht weet hij nog niet hoe Bitcoin werkt en wat open source is.

Open source

Open source betekent dat de code openbaar is. Dat is vanwege kennisdeling en om samen te werken, maar ook vanwege transparantie en veiligheid. Openbare code helpt namelijk voorkomen dat er onverhoopt virussen of spyware in zitten of dat er ongewenste handelingen worden uitgevoerd. Als dat zo is kan je dat namelijk terugzien in de code.

Wanneer je open source code downloadt kan je dat met behulp van een compiler omzetten naar een uitvoerbaar bestand. Op die manier weet je dat het bestand uitsluitend de bedoelde code uitvoert en niets anders. Als je open source code op die manier inzet is het uiterst betrouwbaar.

21 miljoen

In het geval van Bitcoin is de code te bekijken en downloaden via Github. De maximale hoeveelheid bitcoins wordt bepaald in slechts een paar regels:

CAmount GetBlockSubsidy(int nHeight, const Consensus::Params& consensusParams)
{

int halvings = nHeight / consensusParams.nSubsidyHalvingInterval;
// Force block reward to zero when right shift is undefined.
if (halvings >= 64)
    return 0;

CAmount nSubsidy = 50 * COIN;
// Subsidy is cut in half every 210,000 blocks which will occur approximately every 4 years.
nSubsidy >>= halvings;
return nSubsidy;

}

Hierboven wordt eerst het aantal halvings berekend door de block-hoogte ‘nHeight’ te delen door de halving interval (die is vastgesteld op ééns per 210.000 blocks). Daarna wordt bij nSubsidy de miner’s reward vastgesteld op 50 keer de hoeveelheid van één ‘COIN’ (één ‘coin’ bestaat uit 100.000.000 satoshis – de kleinste hoeveelheid bitcoin). Oorspronkelijk kregen miners namelijk 50 bitcoins per block. Als laatste wordt de miner’s reward via de operator ‘>>=’ aan de hand van het aantal halvings eenzelfde aantal keren gehalveerd. Er zijn inmiddels drie halvings geweest en daarom ontvangen miners op dit moment nog maar 6,25 bitcoins per block.

Als je de halvings doorberekent zal je ontdekken dat de miner’s reward rond het jaar 2140 dusdanig vaak is gehalveerd, dat de beloning lager uitvalt dan één satoshi. Op dat moment is de laatste hoeveelheid bitcoins gemined en zullen er in totaal ongeveer 21 miljoen bitcoins zijn. Het maximale aantal bitcoins is op die manier dus wiskundig te berekenen.

Bitcoinprotocol

Bitcoin is een digitale valuta en een netwerk, maar in de kern is het vooral een protocol. Iedereen die zich aan het protocol houdt doet mee aan het netwerk. Wijk je van het protocol af? Dan spreek je een andere taal, die door de deelnemers van het Bitcoinnetwerk niet begrepen wordt.

De regels van het Bitcoinprotocol worden in de code bepaald. Als je de code verandert om de uitgifte van bitcoins aan te passen dan verander je daarmee ook van protocol, met als gevolg dat de deelnemers van Bitcoinnetwerk je voortaan negeren.

Decentraal

Als je toch het maximale aantal bitcoins aanpast in de code die je zelf draait, dan sluit je jezelf dus af van de rest van het Bitcoinnetwerk. Je hebt dan een eigen en incompatibele kopie van het Bitcoinnetwerk, met meer dan 21 miljoen bitcoins en slechts één deelnemer. Dat heeft geen consequenties voor alle anderen die nog wel het Bitcoinprotocol volgen.

In theorie zou je anderen kunnen overtuigen om ook over te stappen op een ander protocol met meer dan 21 miljoen bitcoins. Er ontstaat dan een nieuw en concurrerend netwerk. Tegelijkertijd zullen er altijd mensen zijn die niet overstappen en het oorspronkelijke Bitcoinprotocol blijven gebruiken. Voor hen verandert er niets; het Bitcoinnetwerk blijft bestaan en daarop zullen er nog altijd maximaal 21 miljoen bitcoins zijn.

Dat is onveranderlijk, omdat het in de code is vastgelegd en deelname aan het Bitcoinnetwerk gelijk staat aan het volgen van het Bitcoinprotocol.

Daarin schuilt de kracht van Bitcoin: het legt via decentralisatie de macht bij de gebruikers. Deelname is vrijwillig en er is niemand die eigenhandig
aan de knoppen van het netwerk kan draaien. Rules without rulers, en een onveranderlijke betrouwbaarheid waar niemand aan kan toornen.

Schaarste

Jamie Dimon weet dus misschien niet precies waar de klepel hangt, maar toch sloeg hij per ongeluk precies de spijker op zijn kop. De betrouwbaarheid van het decentrale Bitcoinprotocol en de verifieerbare en onveranderlijke schaarste van 21 miljoen bitcoins zijn namelijk juist kernredenen waarom bitcoin zo waardevol is.

Bitcoins zijn misschien wel één van de weinige dingen waarvan we kunnen stellen dat ze écht verifieerbaar schaars zijn. Vrijwel alles is te vermeerderen: huizen kan je bijbouwen, goud kan je dieper delven of in de ruimte vinden, maar bitcoins zijn beperkt door wiskunde. En daarmee valt niet te te twisten; wiskunde is gewoon waar of onwaar.

JP Morgan

Jamie Dimon is al jaren kritisch over Bitcoin. In 2017 noemde hij het nog ‘fraude’ en erger dan de tulpenmanie, en bezwoer hij iedere medewerker die in bitcoin zou investeren te ontslaan.

Toch lijkt JP Morgan in de loop der tijd behoorlijk bijgedraaid. Analisten van de bank doen tegenwoordig wilde koersvoorspellingen en raden klanten aan 1% van hun vermogen in bitcoin te investeren. Eerder dit jaar kondigde JP Morgan in navolging van andere banken ook een bitcoinfonds aan.

Ieder zijn meug, denkt Dimon. “Het maakt mij niet uit, het maakt voor mij geen verschil”, zei hij er maandag over. “Onze cliënten zijn volwassen. Soms is er onenigheid. Zo ontstaan markten. Dus, als ze blootstelling willen en bitcoin willen kopen, dan kunnen we het niet beheren maar we kunnen ze wel op een legitieme, zo schoon mogelijke manier, toegang verschaffen”.



21 miljoen bitcoins? Niet helemaal. Het zijn er iets minder.

Beeldmateriaal: jurvetson, license CC BY 2.0