Vandaag is het precies twaalf jaar geleden dat Satoshi Nakamoto op 3 januari 2009 het eerste block van de Bitcoin blockchain geminede, en daarna was het Bitcoinnetwerk een feit. In het eerste block verborg Satoshi een geheime boodschap: ‘The Times 03/Jan/2009 Chancellor on brink of second bailout for banks’. Volgens velen een referentie naar de problemen met betrekking tot geldschepping ten tijde van de economische crisis in 2008. Een boodschap die vandaag de dag misschien wel actueler is dan ooit.

Bitcoin komt niet uit het niets, maar kent een decennialange voorgeschiedenis. Toen Satoshi Nakamoto, de bedenker van Bitcoin, het Bitcoinnetwerk in 2009 lanceerde deed hij dat volgens velen vanwege bepaalde redenen.

In het eerste block van de Bitcoin blockchain, het zogenaamde genesis block, verborg hij het volgende bericht: ‘The Times 03/Jan/2009 Chancellor on brink of second bailout for banks’. Het refereert naar een krantenartikel van The Times, over een mogelijke nieuwe ronde geldschepping om de destijds omvallende banken te redden tijdens de vorige financiële crisis.


Boven: Het krantenartikel uit The Times waarnaar Satoshi Nakamoto refereerde

Het bericht is enerzijds een time stamp, waarmee werd vastgelegd en bewezen dat het eerste block niet eerder bestond dan 3 januari 2009. Anderzijds bedoelde Satoshi Nakamoto het waarschijnlijk ook als kritiek en politieke boodschap.

Geldschepping is namelijk controversieel en volgens een groeiend aantal mensen niet goed voor normale burgers. Soms zegt men wel eens dat Bitcoin geboren is uit de vorige financiële crisis, als een soort tegenreactie. Bitcoin is dan ook ontworpen als geldsysteem waarbij ongebreidelde geldschepping onmogelijk is.

Nu, twaalf jaar later, lijkt Satoshi’s boodschap actueler dan ooit. Als geldschepping in 2008 al een probleem was, dan is het sinds de COVID19-crisis van het afgelopen jaar een héél groot probleem. Om de crisis te bestrijden
zijn er wereldwijd ontelbare miljarden aan vers geld gecreëerd en centrale banken zeggen bereid te zijn onbeperkte hoeveelheden geld te scheppen. De totale geldvoorraad (M2) aan Amerikaanse dollars zou in het afgelopen jaar al met bijna een kwart zijn gegroeid. De schuldenbergen groeien nog explosiever dan ze al deden. De eerste grote bedrijven zijn inmiddels al gered en het lijkt wachten op het eerste vallende dominosteentje in de bankensector.

En terwijl het oude financiële stelsel op zijn grondvesten schudt, groeide Bitcoin in 2020 op alle fronten onstuitbaar verder. Satoshi’s boodschap lijkt vandaag de dag langzaam maar zeker eindelijk te worden begrepen.

Meer adoptie van Bitcoin

Je kan best stellen: het gaat goed met de adoptie van Bitcoin. Wereldwijd ontdekken steeds meer mensen de voordelen en vooral in minder welvarende landen, waar de voordelen misschien wel het grootst zijn, lijkt Bitcoin aan te slaan. Landen als Nigeria, Venezuela, Ghana en Kenia lopen volgens berichten voorop in de adoptie.

We zagen in het afgelopen jaar ook veel grootkapitaal de overstap naar Bitcoin wagen. Bekende Wall Street-investeerders zoals Paul Tudor Jones, George Ball en Stan Druckenmiller maar ook bedrijven waren dit jaar toetreders tot de markt. Zo zette Square, het zusterbedrijf van Twitter, $50 miljoen dollar aan BTC op de balans en de Amerikaanse levensverzekeraar MassMutual $100 miljoen. Techbedrijf MicroStrategy overtreft hen allen met inmiddels meer dan een miljard dollar aan BTC op de balans. In navolging lijkt de trend langzaam maar zeker over te waaien naar allerlei andere bedrijven.

En dan de institutionele investeerders: Stone Ridge Investments, Guggenheim, Ruffer Investments, om er maar een paar te noemen. Het Grayscale Investment Bitcoin Fund (GBTC) is de grootste, met inmiddels $16 miljard dollar aan BTC in beheer namens klanten.

Groot nieuws in 2020 was dat PayPal hun klanten de mogelijkheid biedt bitcoin te kopen en verkopen, en vanaf volgend jaar ook om bij alle aangesloten webshops met bitcoin te betalen. Ook de banken zijn weer terug: DBS Bank, de grootste bank van Singapore, start een exchange en de Spaanse bank BBVA ook. Onze eigen ABN-AMRO en ING zijn in een samenwerkingsverband met andere banken bezig met een beheeroplossing. Citibank maakt tegenwoordig wilde bitcoin koersvoorspellingen en zelfs het voorheen altijd sceptisch JP Morgan doet gezellig mee. Het sentiment lijkt volledig omgeslagen.

Zelfs overheden maken tegenwoordig gebruik van Bitcoin. Zo eist de centrale bank van Iran dat Iraanse bitcoinminers hun geminede bitcoins voortaan beschikbaar maken voor de import van goederen uit het buitenland en in Venezuela heeft het Venezolaanse leger een bitcoin miningfarm.

Technologische vooruitgang

Buiten de adoptie om gaat het met Bitcoin zelf ook erg goed. De hashrate brak in 2020 record na record, en daarmee is het netwerk veiliger dan ooit. De halving in mei,
waarbij de emissie van bitcoins op het bitcoinnetwerk halveerde, verliep probleemloos en markeerde een nieuwe mijlpaal voor het netwerk.

Er waren in 2020 ook allerlei nieuwe technologische ontwikkelingen. Innovaties zoals UTreeXO en GLV Endomorphism verbeterden Bitcoin op de basislaag, terwijl het Lightning Network nieuwe mogelijkheden verkreeg met Wumbo Channels, Lightning Pool en LSAT. De extreem eenvoudige Umbrel software maakte het draaien van een eigen Bitcoin node zó makkelijk dat in principe iedereen het tegenwoordig kan.

Interessante nieuwe use cases deden zich ook voor. Met Lightnite en Infinite Fleet zullen we de eerste serieuze Bitcoingames meemaken en Adam Curry hoopt met Podcasting 2.0 de wereld van podcasting te decentraliseren. Pornhub werd door alle traditionele betalingskanalen afgesloten en ontdekte de oorspronkelijke Bitcoin use case: een onafhankelijk en a-politiek betalingsnetwerk zonder censuur.

Spannend is ook dat Taproot en Schnorr inmiddels gereed zijn voor implementatie op het Bitcoinnetwerk. Dat zijn nieuwe technologieën die de mogelijkheden, efficiëntie en privacy van het netwerk verbeteren. De code is inmiddels klaar en volgens recente berichten heeft het grootste deel van de Bitcoinminers inmiddels aangegeven de upgrade te steunen. De implementatie op het live netwerk zou daardoor misschien wel eens sneller kunnen plaatsvinden dan eerder werd gedacht.

Puberteit

Vandaag bereikte Bitcoin de puberteit. Met, zo te zien, alle groeistuipen van dien. Na twaalf jaar trouwe dienst, met een up-time van 99.986%, staat de betrouwbaarheid van het netwerk tegenwoordig nauwelijks meer ter discussie. Wereldwijde regulering lijkt te impliceren dat overheden Bitcoin in ieder geval tot op zekere hoogte tolereren. En vanaf vandaag zijn er twaalfjarigen voor wie er nooit een wereld zonder Bitcoin heeft bestaan. Die zijn over zes jaar volwassen. Is Bitcoin eigenlijk nog wel weg te denken?

Het lijkt een zonnige toekomst, maar de strijd is verre van over. De decentralisatie van het netwerk, de eigenschap waaruit Bitcoin zijn waarde ontleent, staat wereldwijd namelijk onder druk. Overheden willen meestal wel de innovaties van decentralisatie, maar het liefst zonder daadwerkelijke decentralisatie. Dat de twee hand in hand gaan, is iets wat ze maar moeilijk kunnen verkroppen.

Extreme en helaas vaak weinig onderbouwde angsten omtrent witwassen en terrorismefinanciering zijn voor sommigen genoeg om een zo hoog mogelijke muur te willen bouwen om een vermeende boeman buiten te houden. Het risico is dat overheden via strenge regelgeving, vergaande privacychecks en andere drempels het gebruik van Bitcoin dermate bemoeilijken, dat het nauwelijks ergens anders voor wordt gebruikt dan als investeringsmiddel.

Decentralisatie is een kans

En dat zou jammer zijn, want Bitcoin heeft onze maatschappij veel meer te bieden. Het kan de wereld namelijk een stukje eerlijker maken, als we het de kans geven. Meer inclusief en egalitair, op basis van een eerlijk en helder monetair beleid waarbij rijk en arm gelijk zijn.

Zodat de ruim 2 miljard armste mensen in de wereld zonder bankrekening of identiteitspapieren ook gewoon via internet geld kunnen versturen of ontvangen. En zodat miljoenen mensen in landen onderhevig aan hyperinflatie een exit-mogelijkheid hebben uit hun falende economie. Voor miljoenen onderdrukten, en ook allerlei activisten, kan Bitcoin een reddingsboei zijn.

Bitcoin breekt bovendien talloze markten open en opent de deuren naar allerlei innovaties. Zoals het internet iedereen in staat stelde om een website te starten of met elkaar via sociale media in contact te komen, zo kan door Bitcoin iedereen van alles op internet gaan doen met geld. Laagdrempelig en onafhankelijk van derde partijen, gewoon rechtstreeks van mens tot mens. Wie zit immers vandaag de dag nog te wachten om zijn of haar privégegevens wéér ergens bij één of ander bedrijf achter te laten? Met Bitcoin kan het ouderwetse op accounts gebaseerde model misschien geheel op de schop. Er is van alles denkbaar. Bitcoin is datgene waarmee een nieuw soort toekomst mogelijk is, juist omdat het decentraal is. Dat is de innovatie van Bitcoin.

Bitcoin verlegd ermee de macht, verantwoordelijkheid en controle naar het individu; de burger. Het biedt financiële vrijheid en soevereiniteit, in principe voor iedereen die dat wil; financiële emancipatie. Maar dat kan het alleen als we het als maatschappij de ruimte geven en het ervoor benutten. Als we het beperken, negeren of het slechts een investeringsmiddel laten zijn ontzeggen we onszelf de grootste toegevoegde waarde en verandert er, voor ons althans, waarschijnlijk niet veel.

Bitcoin is decentraal. Er is dus geen marketing- of communicatieafdeling. Het is dan ook aan ons allen om het bredere verhaal te naar buiten te brengen. Vergeet daarom in Bitcoin’s dertiende levensjaar niet om ook eens iemand te informeren over de andere kanten van Bitcoin. Want de prijs vloeit daaruit voort, en niet andersom.


Just as the technology of printing altered and reduced the power of medieval guilds and the social power structure, so too will cryptologic methods fundamentally alter the nature of corporations and of government interference in economic transactions. Combined with emerging information markets, crypto anarchy will create a liquid market for any and all material which can be put into words and pictures.

And just as a seemingly minor invention like barbed wire made possible the fencing-off of vast ranches and farms, thus altering forever the concepts of land and property rights in the frontier West, so too will the seemingly minor discovery out of an arcane branch of mathematics come to be the wire clippers which dismantle the barbed wire around intellectual property.

Arise, you have nothing to lose but your barbed wire fences!

-Timothy C. May, The Crypto Anarchist Manifesto